Co to jest „pump-and-dump”?
Pump-and-dump to schemat manipulacyjny, który próbuje podnieść cenę akcji lub papierów wartościowych poprzez fałszywe rekomendacje. Rekomendacje te opierają się na fałszywych, wprowadzających w błąd lub znacznie przesadzonych stwierdzeniach. Sprawcy schematu pump-and-dump mają już ustaloną pozycję w akcjach spółki i sprzedają swoje pozycje po tym, jak szum doprowadził do wzrostu ceny akcji.
Praktyka ta jest niezgodna z prawem papierów wartościowych i może prowadzić do wysokich kar pieniężnych. Rosnąca popularność kryptowalut spowodowała rozprzestrzenianie się schematów „pump-and-dump” w branży.
Podstawy „pump-and-dump”
Programy „pump-and-dump” były tradycyjnie prowadzone poprzez zimne telefony. Pojawienie się Internetu przeniosło większość tej działalności do sieci; oszuści mogą teraz wysyłać setki tysięcy wiadomości e-mail do niczego niepodejrzewających celów lub publikować wiadomości online zachęcające inwestorów do szybkiego zakupu akcji.
Wiadomości te zazwyczaj twierdzą, że posiadają wewnętrzne informacje o zbliżającym się wydarzeniu, które doprowadzi do dramatycznego wzrostu ceny akcji. Gdy kupujący wskoczą do gry, a akcje znacznie wzrosną, sprawcy schematu „pump-and-dump” sprzedają swoje akcje. W takich przypadkach wolumen sprzedaży tych akcji jest zwykle znaczny, co powoduje dramatyczny spadek ceny akcji. Ostatecznie wielu inwestorów ponosi ogromne straty.
Schematy „pump-and-dump” są zazwyczaj ukierunkowane na akcje mikro- i małych spółek na giełdach pozagiełdowych, które są mniej regulowane niż tradycyjne giełdy. Akcje spółek mikro – a czasami także akcje spółek o małej kapitalizacji – są preferowane do tego typu nadużyć, ponieważ łatwiej nimi manipulować. Akcje spółek o małej kapitalizacji mają zazwyczaj niewielki wolumen obrotu, niskie obroty i ograniczone informacje korporacyjne. W rezultacie nie potrzeba wielu nowych nabywców, aby akcje znacznie wzrosły.
Pump-and-Dump 2.0
Ten sam schemat może być realizowany przez każdego, kto ma dostęp do internetowego konta handlowego i możliwość przekonania innych inwestorów do zakupu akcji, które rzekomo są „gotowe do startu”. Oszust może rozpocząć akcję, kupując akcje o niskim wolumenie obrotu, co zazwyczaj podnosi ich cenę.
Akcja cenowa skłania innych inwestorów do intensywnych zakupów, pompując cenę akcji jeszcze wyżej. W dowolnym momencie, gdy sprawca poczuje, że presja zakupowa jest gotowa do spadku, może pozbyć się swoich akcji z dużym zyskiem.
Pump-and-Dump w popkulturze
Schemat pump-and-dump stanowił główny temat dwóch popularnych filmów: „Ryzyko” i „Wilk z Wall Street”. Oba te filmy przedstawiały magazyn pełen maklerów telemarketingowych oferujących akcje groszowe. W każdym przypadku firma maklerska była animatorem rynku i posiadała dużą ilość akcji spółek o wysoce wątpliwych perspektywach. Liderzy firm zachęcali swoich brokerów wysokimi prowizjami i premiami za umieszczanie akcji na jak największej liczbie rachunków klientów. W ten sposób brokerzy pompowali cenę poprzez sprzedaż ogromnych ilości akcji.
Gdy wolumen sprzedaży osiągnął masę krytyczną i nie było już kupujących, firma pozbywała się swoich akcji z ogromnym zyskiem. Spowodowało to spadek ceny akcji, często poniżej pierwotnej ceny sprzedaży, co skutkowało dużymi stratami dla klientów, ponieważ nie mogli sprzedać swoich akcji na czas.
Jak uniknąć oszustw typu „pump-and-dump
Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) ma kilka wskazówek, które pomogą uniknąć stania się ofiarą schematu „pump-and-dump”. Oto kilka punktów, o których należy pamiętać:
Zachowaj szczególną ostrożność wobec niezamówionych ofert inwestycyjnych
Zachowaj szczególną ostrożność, jeśli otrzymasz niezamówioną wiadomość dotyczącą „możliwości inwestycyjnych”. Mnogość sposobów komunikacji wirtualnej oznacza, że takie wątpliwe oferty inwestycyjne mogą dotrzeć do ciebie na wiele sposobów – za pośrednictwem wiadomości e-mail, komentarza lub postu na twojej stronie w mediach społecznościowych, bezpośredniej wiadomości lub połączenia lub poczty głosowej na twoim telefonie komórkowym. Zignoruj takie wiadomości; działanie na ich podstawie może spowodować znaczne straty, a nie ogromne zyski obiecane przez oszustów.3
Zwracaj uwagę na oczywiste sygnały ostrzegawcze
Czy rzekoma inwestycja brzmi zbyt dobrze, aby mogła być prawdziwa? Czy obiecuje ogromne „gwarantowane” zyski? Czy jesteś zmuszany do zakupu już teraz, zanim akcje wystrzelą w górę? Są to powszechne taktyki stosowane przez handlarzy akcjami i pozbawionych skrupułów promotorów, które powinny być postrzegane przez inwestorów jako sygnały ostrzegawcze.
Uważaj na oszustwa Affinity
Oszustwa Affinity odnoszą się do oszustw inwestycyjnych, które żerują na członkach identyfikowalnych grup, takich jak społeczności religijne lub etniczne, starzejące się osoby dorosłe lub grupy zawodowe. Oferta inwestycyjna od członka grupy, z którą jesteś powiązany, może sprawić, że uwierzysz w jej wiarygodność; problem polega na tym, że członek mógł zostać nieświadomie oszukany, aby uwierzyć, że inwestycja jest legalna (podczas gdy w rzeczywistości jest to tylko oszustwo).
Przeprowadź własne badania i analizy
Zanim zainwestujesz swoje ciężko zarobione pieniądze, przeprowadź własne badania i analizy. Dość łatwo jest uzyskać w Internecie wiele informacji na temat legalnych spółek – od ich perspektyw biznesowych i kierownictwa po sprawozdania finansowe. Brak takich informacji często sam w sobie może być sygnałem ostrzegawczym.
Pump-and-Dump 3.0
Rynek kryptowalut stał się najnowszą areną dla schematów typu pump-and-dump. Ogromne zyski osiągnięte przez Bitcoina i Ethereum wzbudziły ogromne zainteresowanie kryptowalutami każdego rodzaju. Niestety, kryptowaluty są szczególnie dobrze przystosowane do schematów typu „pump-and-dump” ze względu na brak regulacji na rynku kryptowalut, jego nieprzejrzystość i złożoność techniczną kryptowalut.
W badaniu przeprowadzonym w 2018 r. przeanalizowano rozpowszechnienie schematów „pump-and-dump” na rynku kryptowalut. Badacze zidentyfikowali ponad 3400 takich schematów w ciągu zaledwie sześciu miesięcy, obserwując dwie platformy wiadomości grupowych popularne wśród inwestorów kryptowalutowych.
W marcu 2021 r. amerykańska Commodity Futures Trading Commission (CFTC) doradziła klientom, aby unikali schematów typu „pump-and-dump”, które mogą wystąpić w przypadku kryptowalut o niskim obrocie lub nowych kryptowalut. CFTC ogłosiła również program, w ramach którego każdy sygnalista byłby uprawniony do otrzymania nagrody pieniężnej w wysokości od 10% do 30%, o ile ujawni pierwotne działania egzekucyjne, które prowadzą do sankcji pieniężnych w wysokości 1 miliona USD lub więcej przeciwko twórcom schematu typu „pump-and-dump”.
Dodaj komentarz